کتاب عشق و انشا مجموعۀ سروده های شعری و نثر، و اولین اثر آقای بهمن دانشدوست در ۱۱۱ صفحه دارای ۶۵ سروده شعری، ۱۳ نثر و ۴ مقاله انتخابی از چاپ برآمد، دوستان علاقمند میتوانند آنرا از انتشارات سعید و یا انتشارات عابد واقع جوی شیر کابل بدست آرند.

 لینک کتاب بصورت آنلاین

http://www.ariaye.com/ketab/ketab/daneshdost.pdf

http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani_10/ketab10998/ketab10998.pdf

بهمن دانشدوست: بجواب داکتر محمود انوشه، امیر نظام گروسی و حضرت حافظ - ۱۱ ثور ۱۳۹۱

اگر آن دخت افغانی به دست آرد دل ما را

به ناز قند لبخندش ببخشم عشق و انشا را

نه جسم و شهر در معنی که فردا نیست میگردد

نه روحی را که حبس گردد ز دستم نیست میگردد

سراسر جسم و ارواح را به محشرگاه میبخشند

نه بر دخت پریسایی که جان بخشید تن ما را

داکتر محمود انوشه، روانشناس و سخنور بزرگ قرن بیست و یکم ایران: بجواب امیر نظام گروسی:

اگر آن ماه رخ تهران بدست آرد دل ما را

به لبخند تَرش بخشم تمام روح و معنی را

سر و دست و تن و پا را به خاک گور میبخشند

نه بر آن مه لقای ما که شور افگنده دنیا را

امیر نظام گروسی، شاعر و عارف بزرگ کردستان: بجواب حضرت حافظ:

اگر آن کُرد گروسی بدست آرد دل ما را

بدو بخشم تن و جان و سر و پا را

جوانمردی به آن باشد که ملک خویشتن بخشی

نه چون حافظ که میبخشد سمرقند و بخارا را

حضرت حافظ در وصف زیبا رویان ترک:

اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را

به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را

قلم!

بهمن دانشدوست - ۳ ثور ۱۳۹۱ خورشیدی

این همه نقش آفرینی جذاب و دلکش به زیبایی آسمانها و زمین عشق میآفریند و قطره قطره اشک ناب از چشم رنگینت به دل شبهای تار ستاره میبارد!

تو ای نقاش عشق های آتشین!
تو ای آفریدگار ناز های نازنین!
تو ای درخشش مه و آفتاب و ستاره گان!

این آفرینش چهره های پری سان را از کجا آموختی؟ تزئین نکته نکته شرارت عشق مملو در خیالات ساده و پاکیزه مرا مجذوب و ذوب میسازد... این نگاه های ناز و محو در افکار قشنگ جوانی و چون غرور دریاها! این گیسوان زرین افتاده در برابر چشمان بی حجاب من، چون غنچه های لاله بر جبین نازش سایه افگنده و گوشوار های سیمینش در نظیفی و نزاکتِ رخسار لاجواب!

ای صاحب قلم!
جانا آخر تو رحم کن! مگر چرا این دل صیقل یافته ام را چشم حقیقت بخشیدی و افکارم را زمزمه های راستی تا بر آفرینش های بی همتایت حجاب حرف بردارم و بر عاشقانه هایت عشق ورزم...

سرورده بهمن دانشدوست - ۲۰ حوت ۱۳۹۰

بشر از خلقت بنیاد خویش بر کره ی خاکی چی می بالد!

ز عشق و همنوایی و شرافت از نهاد انس میداند!؟

ز فردای هراسان و ز محشرهای پنهانیکه برپا کرده امروز

ز تار بینش انسان نما ها، ز سیاهی ی سیاستهای هر روز

ز افکار تجاوز تا قساوت

ز قتل عام و کشتار و شرارت

ز ظلم و حق فروشی و خیانت

ز طبل جنگ و جنجال و جنایت

کجا شد بینش باز و بلند اشرف هستی

که با پا میفشارد هر گلویی را ز مستی

هزاران قتل عام و خون فدای خودپسندی ها

چه بی شرمی و رسوایی، چه بی ننگی بی همتا

همه احساس پاک این بشر بازیچه ی نیرنگ

برای نفت و پول و خودپسندی های رنگارنگ

شما ای رهبران غربی و شرق

زمین آخر ز دست تان شود غرق

محیط زیست بربادِ طلاطم

بم و راکت کلاهک های اتم

سراسر انفجار و انتحاری

شود آتش زمین را سیل جاری

تو میدانی که فرزندت برهنه کوچه ها گردد!

گرسنه در دمای گرمی و سرما بدون سرپناه گردد

چه سخت است!

چه سخت است!اشکهای چشم زیبایش همه در زیر پا گردد

تو میدانی سیاست های شوم تو چنین غوغا کند برپا!

مگر چشمت نمی بیند طبیعت را، هوا و آب و نعمت را

که یزدان بر بشر یکسان اعطای این و آن کرد

تو را روحی دمید و بر وجودت جانِ جانان کرد

تو ای والای هستی ی که خود را هر چه میدانی

تو میدانی که نسل فاخرت آخر ز هیچاهیچ استی؟

چه بهتر زیست عالم را کرامت های انسانی

صفا و آشتی و صلح، بِه از آوای شیطانی

تو خارچشم هر هستی، شرافت را صمیمیت را کجا کردی

تو آخر بنیه ی آدم، عطوفت را محبت را کجا کردی

نمی دانی نژاد و رنگ و یک آهنگ نشان آدمی نیست

حریصانه چپاول خانه ی خود را کمال آدمی نیست

نه فکر عرش را دیگر نه تسخیر آسمانی را

تو والای بلند پرواز زمین پخش و زمان با آدمی نیست

به نشر رسیده در آریایی:

http://www.ariaye.com/dari8/farhangi/daneshdost.html

بهمن دانشدوست – ۲۵ سرطان ۱۳۹۰ خورشیدی

روزگاران پرده بر افگند ز چهر نا رسایی ها

که دوست و یاور و همدم

جناب و قاضی و حاتم

توتایی تا به شاه و طوس و جوکر هم

ز الف تا به یا و یا و یا و ی

سراسر نِیش و نیرنگ اند

سراسر نِیش و نیرنگ اند

خدایا!

 در کجا جویم، کجا باشد، کجا یابم رفیق راه درویشان

چو مرد سربلند و با وفا و قول یک انسان

ز سرو قامت پربار پائین تر

ز خُلق و بینش افکار والاتر

که اندیشد به وجدان اصیل انس در عالم

به تفکیک دوتایی تا به شاه و مرد شمشیرزن

به دید واقعی از چشم و مغز ذرۀ آدم

کجا یابم!

زمین و آسمان و کهکشان تسخیر میگردد

پری و دیو و جن تفسیر میگردد

مگر وا آدمی ای را که فکرش پیر میگردد

ز آدم تا به سمت و مذهب و قوم و قبیله

ز مغز سر فرود آید

چه زشتی ها کند رسوا

حقیر حلقه گوشی و اجیر میر میگردد

به قوم و همزبان خویش میبالد

به دُول کینه و همکیش میرقصد

به فرق آدمیان مشت میکوبد

طبیعت را، هوا را، آب را بلعیده میخشکد

خدایا!

در کجا جویم، کجا باشد، کجا یابم انیس عشق یک انسان

سراسر نِیش و نیرنگ اند

سراسر نِیش و نیرنگ اند

بهمن دانشدوست ۱۶ حمل ۱۳۹۰ خورشیدی

ای پری صبحرنگ، رنگین کمان موی مست

قند لبخند نگاهت مست میباید که است

آن کلام ناز و شیرین را سکوت دل بجا

بزم آهنگ صدایت را نسیم صبح مست

دلو 1389 خورشیدی - بهمن دانشدوست:

چه زیباست موج سرور بارش برف باز هم آسمان کابل را وزین میسازد و سرزمین رنگین شده از آتش و دود را سپید. پاکیزه تر باد! بار دگر آرایش چهرۀ میهنم را با بهار سبز شادمان بینم و قلب های شکستۀ ملتم را درمان.

در ماجرای لحظه ای شیب و فراز روز

ای سنگ شیشه شو

از تار بینشت آزرده ام هنوز

فکر و خیال و خاطر خورشید پیشه کن

یا شیشه شو بنمایان جبین خویش

یا عشق پاک بشر میشود ستیز

این سخره ها که موم به پنجال خاطرم

ای ماجرا قدم بیشتر بسنج

سیلاب هم به بحر رسد محو میشود

بهمن دانشدوست - میزان ۱۳۸۹ خورشیدی

Kabul University BAs

August 2009

خیلی عزیز

نویسنده:  تو لیستوی

مترجم: شیرشاه وصال ۱۳۸۸

در نزدیکی مرزهای فرانسه و ایتالیا، در کرانه رود مدیترانه، یک حکومت کوچک بنام موناکو وجود داشت.  ساکنین این شهر کوچک نسبت به تمام شهر های کوچک دیگر کمتر بود،  تعداد نفوس این شهر به هفت هزار نفر میرسید، و اگر زمین این شهر در میان ساکنین آن تقسیم میگردید، برای هر یک از ساکنین این شهر یک جریب زمین هم نمی رسید. پادشاه این شهر کوچک از قدرت و اهمیت زیاد برخردار نبود؛ وی یک قصر همراه ملازمین، وزرا، سرکشیش و جنرال ها و  ارتش بود.

ارتش این پادشاه زیاد بزرگ نبود، تمام ارتش وی به 60 نفر میرسید، اما بازهم ارتش بود. در این پادشاهی به مثل جاه های دیگر از مردم شهر مالیه گرفته میشد، این مالیات شامل مالیه تبناکو، مالیه شراب و الکل و مالیات سرانه بود.  هر چند اکثریت مردم این شهر به مثل شهرای دیگر مشروبات الکلی و سگرت مینوشیدند، پادشاه، در صورت عدم دریافت یک منبع عایداتی  جدید و یا خاص، برخی از مردم را بمنظور پیشبرد امورات دولتی و کشوری و تغذیه خویش مجبور به پرداخت  مالیه میکرد. مالیات خاص از طریق قمارخانه ها، جایکه مردم رولت بازی میکردند، حصول میگردید.  متصدی این بازی هر باریکه رولت را میچرخاند یک فیصدی را از بازی کنان بدون در نظرداشت برد و باخت آنها میگرفت و از مجموع مفاد خود یک مقدار زیادی آنرا برای پادشاه میپرداخت.  دلیل اینکه یک مقدار زیادی درآمد خویش را برای پادشاه میپرداخت این بود که بازی رولت یگانه بازی بود که در اروپاه باقی مانده بود. برخی المانی های عالی مقام کوچک نیز این چنین قمارخانه ها داشتند، اما چند سال قبل ممنوع گردید. این کار بخاطری ممنوع گردید که موجودیت قمارخانه ها بسیار مضر و زیان بخش بود. یک شخص بخاصر آزمایش بخت خویش در این قمارخانه میامد و تمام دار و ندار خود را به خطر می انداخت و همه را از دست میداد، حتی پولهای که به خودش هم مربوطه نبود به خطر می انداخت و آنرا هم از دست میداد، و بعداً در حالت ناامیدی، یا خود را در آب غرق میکرد و یا با گلوله میزد. بنابراین، المانی ها مانع حکمرانان خویش گردیدند و اجازه ندادند که از این طریق پول دریافت نمایند؛ اما مانع پادشاه موناکو کسی نگردید و این تجارت در انحصار وی باقی ماند.

به همین ترتیب هر کس میخواست قمار بازی کند به موناکو میرفت. پادشاه بدون در نظرداشت برد و باخت انها از این کار سود میبرد با وصف اینکه  میدانست که این یک کار نادرست و  غلط است، ولی چی چاره  داشت؟ او باید زندگی میکرد؛ و درآمدی را که از طریق تنباکو و مشروبات الکی بدست میاورد نیز درست نبود. این پادشاه به همین ترتیب زندگی میکرد، حکمروایی مینمود  و با این پولها عیاشی میکرد و دربار خود را با تمام تشریفات و اداب یک پادشاه حقیقی  حفظ کرده بود.  

وی دارای مراسم تاجگذاری، دربار سلطنتی، اعطای جوایز، مکافات، مجازات و بخشش در دربار خویش بود، و همچنان دارای تشکیلات بازنگری، شورا ها، قوانین و دیوان قضایی، درست مثل سایر پادشاه ها، اما به میزان کوچکتر بود. 

به همین ترتیب، چند سال قبل در قلمرو این پادشاه یک قتل صورت گرفت. قابل ذکر است که مردم این محل مردم صلح جو و آرامش طلب بودند و چنین چیزی قبلاً در این جاه اتفاق نه افتاده بود. بعداً قاضی های این شهر کوچک تشکیل جلسه دادند و سعی نمودند تا بالای این قضیه به بهترین روش قضایی قضاوت نمایند. تشکیل دیوان قضایی مربوطه متشکل از قاضی، حارنوال، هیئت منصفه و وکلای مدافع  بود. در آخر قاضی ها بعد از بحث و قضاوت های زیاد  مجرم    ( یا قاتل)  را مطابق به قانون محکوم به اعدام ( سربریدن) کردند.  روز بعد حکم دادگاه را برای پادشاه ارائه کردند. پاداشاه حکم را مطالعه کرده آنرا تصدیق نمود. " در صورتیکه این شخص محکوم به اعدام است، اعدامش کنید."

این حکم صرف یک مشکل داشت، و آن این بود که آنها برای اجرای این حکم نه کدام ماشین اعدام ( برای سربریدن) داشتند و نه کدام جلاد وجود داشت تا این حکم را اجراء نماید. وزرا با در نظرداشت این مشکل، تصمیم گرفتند تا با حکومت فرانسه در این مورد صحبت نموده، و از انها یک پایه ماشین اعدام همراه با یک متخصص بمنظور قطع سر مجرم به امانت طلب نمایند، و اگر این کار را انجام دهند، آیا در مورد هزینه آن ایشانرا در جریان خواهد گذاشت؟ بنابراین، یک نامه نوشتند  و برای حکومت فرانسه ارسال نمودند. یک هفته بعد پاسخ آن نامه مواصلت ورزید، در پاسخ حکومت فرانسه از تهیه یک پایه ماشین اعدام و یک متخصص به هزینه 16,000 فرانک اطمینان داده بود. پاسخ را به اطلاع پادشاه رساندند. به عقیده پادشاه موضوع ختم شده بود. شانزده هزار فرانک! این شخص این مقدار پول ارزش ندارد. پادشاه گفت. نمی شود این کار را، به نحوی،  نسبتاً به هزینه کمتر  انجام داد.   چرا 16,000 فرانک اضافه تر از دو فرانک بالای تمام مردم شهر میشود. مردم توان پرداخت آنرا ندارند و ممکن موجب شورش و نا آرمامی شود.

بنابراین،  برای حل این معضله یک شورای دیگر تشکیل گردید؛ و تصمیم بر آن گرفته شد تا برای حکومت ایتالیا نیز چنین نامه ای ارسال گردد. حکومت فرانسه یک نظام جمهوریخواه است و برای حکومتهای شاهی احترام لازم را ندارد، اما حکومت اتیالیا یک حکومت برادر است، و از این طریق ممکن این کار را به هزینه کمتر انجام دهد. خوب، یک نامه ترتیب و برای حکومت ایتالیا ارسال گردید و پاسخ آن فوراً مواصلت کرد.

حکومت ایتالیا در پاسخ  نگاشته بود که آنها با کمال میل حاضر به تهیه یک پایه ماشین اعدام همراه با یک متخصص به هزینه مجموعی بشمول مصارف سفر 12,000 فرانک میباشد. این رقم نسبتاً ارزانتر بود، اما با آن هم پول زیادی بود. در حقیقت آن مرد آنقدر پول ارزش نداشت. هنوزهم این رقم بیشتر از دو فرانگ بالای هر شخص میشود. یک شواری دیگر تشکیل گردید. این شورا در مورد اینکه این کار چطور به هزینه کمتر صورت گیرد بحث و گفتگو نمودند. اعضای شورا گفت، نمی شود این کار توسط یکی از سرباز ها به طریقه اولیه و معمولی صورت گیرد؟ به همین ترتیب، یکی از جنرالها را خواستند و از وی پرسیدند، آیا میتوانی یک سربازی را برای ما پیدا کنی که بتواند سر این شخص را از تن جدا کند؟ چرا، در جریان جنگ کشتن به آنها اهمیتی ندارد، در حقیقت آنها برای چنین کاری تربیه شده اند. جنرال با تمام سرباز های خود در این مورد صحبت نمود که اگر یکی از آنها این کار را انجام دهد، اما هیچ یک از سرباز ها حاضر به انجام این کار نشد. آنها گفتتند، نخیر، ما نمی دانیم این کار را چیگونه انجام دهیم. ما برای اجرای چنین کاری تربیه نشده ایم.

چی باید کرد؟ وزرا بار بار روی این موضوع بحث و گفتگو نمودند.  آنها یک کمیسیون، یک کمیته و یک کمیته فرعی را تشکیل دادند، و در نهایت مصمم برآن شدند که بهترین کاری را که میتوان کرد این است که بجای حکم اعدام او را محکوم به حبس ابد نمائیم. این کار از یک طرف نشان دهنده گذشت و بخشندگی پادشاه میباشد و از طرف  دیگر ارزانتر هم تمام میشود.

پادشاه با  این نظر موافقت نمود و دستور داد تا ترتیبات لازم فراهم شود. یگانه مشکلی که اکنون وجود داشت این بود که یک زندانیکه برای زندانی کردن یک شخص برای ابد مناسب باشد وجود نداشت. یک زندان کوچک وجود داشت که مجرمبین بعضاً بطور موقعت در آن نگهداری میشدند، ولی یک زندانی مستحکم که برای استفاده دایمی مناسب باشد وجود نداشت. با وجود این، یک محلی را پیدا کردند و شخص مجرم را در آن  برای ابد زندانی کردند و یک نگهبان نیز بمنظور نظارت و انتقال غذای وی از آشپزخانه قصر مقرر کردند.

زندانی مذکور ماه ها را در آن زندان سپری کرد تا اینکه یک سال گذشت. یک روز پادشاه حساب مصارف و درآمد خویش را مورد غور و بررسی قرار داد، در جریان بررسی متوجه یک قلم مصرف جدید گردید. این مصرف از بابت نگهداری همان مجرم بود، که البته یک رقم کوچک هم نبود. مصرف یک نگهبان خاص بشمول غذای آن سالانه بالغ بر 600 فرانک میشد، و بدتر از آن اینکه مجرم مذکور هنوز جوان و صحتمند است، و ممکن پنچاه سال عمر کند.  اگر کسی مصرف آنر برآورد کند، کاملاً یک موضوع جدی میباشد. وشاید هیچ گاه چنین کاری را انجام نمی داد. بنابراین، پادشاه  وزرای خود را فراخواند و به آنها گفت:

برای رسیدگی به این مرد یک راهی ارزانتر را جستجو کنید. پلان کنونی بسیار گران تمام میشود. بعداًَ وزرا تشکیل جلسه داده و روی این موضوع بار ها بحث و گفتگو نمودند، تا اینکه یکی از انها گفت، آقایان، به عقیده بنده، ما باید نگهبان را مرخص نمائیم. " و بعداً، یک وزیر در پاسخ گفت، مجرم فرار خواهد نمود. خوب، گوینده اولی گفت، اجازه دهید فرار کند، و در مورد وی مکث نمائید. به همین ترتیب نتیجه جلسات خویش را به پادشاه گزارش دادند، و پادشاه با آنها موافقت نمود. نگهان مرخص شد. و منتظر بودند که چی اتفاق می افتتد. تمام چیزی که اتفاق افناد این بود، که مجرم در وقت نان شب بیرون آمد نگهبان خود را پیدا نکرد، در اشپزخان قصر رفت، چیزی که برای وی داده میشد گرفته دوباره به زندان برگشت، دروازه را بر روی خود بست، و در داخل زندان قرار گرفت. روز بعد باز هم همین کار تکرار شد. وی طبق معمول برای آوردن غذای خود به اشپزخانه قصر میرفت، غذای خود را گرفته دوباره به زندان بر میگشت، اما در رابطه به فرار، یک نشانه ای فرار هم ملاحظه نمی شد. چی باید میشد؟ یکبار دیگر روی این موضوع بحث صورت گرفت.

کمیسیون مربوطه گفت،  ما باید مستقیم برای وی بگویم، که ما نمی خواهیم تو را نگهداری کنین. بنابراین، مجرم را نزد وزیر عدلیه آوردند.

یک وزیر از وی پرسید،  چرا فرار نمی کنی؟ هیچ نگهبانی وجود ندارد، تو میتوانی هر جاه که دلت میخواهد بروی، پادشاه هم متوجه نمی شود.

" به جرات میتوانم بگویم که پادشاه متوجه نمی شود، آن مرد پاسخ داد، اما من جای برای رفتن ندارم. من چی کنم؟ شما با صدور حکم تان شخصیت مرا از بین بردید، مردم بر من پشت خواهند کرد. علاوه برآن، از وظیفه خود نیز برکنار شده ام. با من بسیار رفتار خراب کردید. این درست نیست. در اول زمانیکه مرا محکوم به اعدام کردید، باید حکم را بالای من اجراء میکردید، ولی شما آن کار نکردید. من هیچ شکایتی نکردم. بعداً مرا محکوم به حبس ابد نمودید و یک نگهبان را برای آوردن غذای من تعیین نمودید. اما بعد از مدتی او را دوباره مرخص  کردید و خودم مجبور شدم تا غذای خود را بیاورم.  بازهم شکایت نکردم. اما اکنون از من میخواهید که فرار کنم! با این کار موافق بوده نمی توانم. هر چی دل تان میخواهد انجام دهید، اما من هیچ جای نمی روم.

چطور شود؟ پادشاه بازهم شورا را فراخواند. چی کاری باید صورت گیرد؟ این مرد نخواهد رفت. شورا بعد از فکر و گفتگو های زیاد در مورد، به این نتیجه رسیدند که یگانه راه نجات از شر  این مرد این است که برای وی یک مقدار پولرا بعنوان حقوق بازنشستگی پیشنهاد نمائیم. بعداً موضوع را برای پادشاه گزارش دادند. هیچ راهی دیگر وجود نداشت. ما باید به یک طریقی از شر این مرد خلاص شویم.  به هیمن ترتیب، مبلغ 600 فرانک برای وی تعیین کرده  و موضوع را به اطلاع زندانی رسانیدند.

خوب، وی گفت، تا زمانیکه این مبلغ را بطور منظم برایم بپردازید من اعتراض ندارم. به این شرط راضیم از اینجا بروم.

به این ترتیب موضوع تمام شد. زندانی یک سوم قسمت حقوق بازنشستگی سالیانه خویش را بطور پیشکی اخذ کرد و قلمرو پادشاه را ترک گفت. در منطقه تقریباً پانزده دقیقه دورتر توسط ریل مهاجرت نمود، و در امتداد سرحد، جایکه وی کمی زمین خرید و مصروف باغداری گردید که اکنون یک زنده گی راحت دارد، جاگزین شد. وی همیشه وقت تعیین شده به دربار پادشاه میرود و حقوق خود را گرفته به میز بازی میرفت و دو و سه فرانک را بازی میکرد، بعضی اوقات میبرد و بعضی اوقات میباخت و دوباره برمیگشت. به این ترتیب بطور آرام و خوب زندگی میکند.

خوب شد که او این جرم را در یک کشور مرتکب نشد که  نسبت به قطع نمودن سر یک انسان در برابر مصرف حسادت نمی کردند، و یا وی را برای ابد در زندان نگهه میداشت.     

مترجم: شیرشاه وصال 

زندگی تصویر زودگذریست چون در خواب

سلام به تو ای هموطن!

اسلام و دانش، یگانه کلید و رهگشا بسوی روزنۀ نجات

نویسنده: بهمن دانشدوست

سنبله ۱۳۸۵ خورشیدی

به همه روشن است که اسلام دین آسمانی و جامع بوده و از ربانیت، شفافیت و واقع نگری ویژۀ برخوردار است. و چون آفتاب پر درخشش بوده و نور و روشنایش همیشه تابان و نمایان میباشد. یگانه رهگشا و رهنمای اصلی بسوی انسانیت، بشردوستی و زندگی پر از رفاه و سعادت، اسلام بوده و همۀ انسانها را از صفات زشت چون: کینه، تفرقه طلبی، بدخواهی، ظلم، تجاوز، خیانت و غیره رفتار و کردار نا پسند که سرچشمۀ آن خودخواهی های بی مورد است منع نموده و هر یک را به سوی ساحل نجات رهنمايی و هدایت مینماید. خلاصه و بصورت کلی میتوان گفت که آرمان نهائی اسلام بیرون آوردن بشر از تاریکی ها به سوی روشنایست.

میهن عزیز ما افغانستان نیز از جملۀ کشور های اسلامی جهان بشمار رفته که ۹۹% مردم آنرا مسلمانان تشکیل میدهند و از قدامت تاریخی و جایگاه خاص و مستحکم اسلامی برخوردار است.

طوریکه هویداست، اسلام مجموع قواعد و ارزش های حیات بشری؛ چون اجتماع، اقتصاد، سیاست، دانش، فرهنگ و غیره را در برگرفته و رهنمون اساسی و بنیادی ای در بهبود وضع زندگی جوامع انسانی میباشد.

خیلی ها جای افتخار است که افغانستان عزیز ما با دارا بودن 99.9  در صد مسلمانان جایگاه ویژۀ را در جهان امروز بخود اختصاص داده است، ولی بیشتر جای تأسف و تأثر است که 95 در صد جامعه افغانستان را قشر بی سواد تشکیل میدهد، پس به این مفهوم که اکثر قشر بیسواد ما با وجود استوار بودن در نام مسلمانی، تا حال به مفهوم اصلی اسلام پی برده نتوانسته و در عملی سازی واقعی اسلام گامی به جلو نه نهاده اند. و این مجموعه مثل اینکه اسلام برایشان میراثی بوده، افتخار نموده، تنها و تنها بنام میدانند که ما مسلمانیم و بس.

دلایل واضحی بیانگر این حقیقت است که حتی با ذکر آن رنگ قلم را میتوان خشکانید.

بگونه مثال: از کشور ما افغانستان سالانه هزاران تن جهت ادای فریضۀ حج عازم عربستان شده و میلیون ها دالر را به مصرف میرسانند، فقط برای اینکه مردم به اوشان "حاجی صاحب" صدا بزنند، در حالیکه اکثریت مردم کشور ما در فقر و تنگدستی زندگی نموده و دست گدایی میهن مان تا هنوز دراز است، جای دارد در قدم نخست دست کشور را از گدایی نگهداریم.

روزانه پنج بار به درگاه پروردگار ایستاده سر تعظیم فرود میآوریم، به این مفهوم که توبه میکنیم و از اوامر آن ذات بزرگ پیروی میکنیم ولی سپس هرآنچه نفس مان خواست همان میکنیم و اگر کسی پرسان کند آیا مسلمانی؟ قهر شده میگوئیم نسبت به ما مسلمان کامل کسی نیست.

قرآن کریم که در حقیقت یگانه رهنما و تکمیل کننده اسلام است، مردم افغانستان خیلی ها به آن احترام دارند، هفت پوشش مینمایند و در بلندترین نقطۀ منزل خود قرارش میدهند و آنانی که به روخوانی آشنایی دارند، بعضاً به تلاوت آن نیز می پردازند، ولی اکثراً بدون اینکه معنای آنرا بدانند. پس در صورت ندانستن مفهوم، چگونه میتوانیم از گفته های مفید و ارزشمند قرآن کریم استفاده نمائیم؟

مردم متدین افغانستان بخاطر جهاد در راه پروردگار، آزادی کشور عزیز شان و زندگی در یک جامعه اسلامی و انسانی، رنج های طاقت فرسایی را متحمل شدند، ولی بدبختانه سودجویان و بیگانگان بودند که با چند پول ناچیز افراد بی کفایت را غلام خود ساخته و بخاطر پیاده نمودن اهداف خود شان، از جوانان و مردمان ساده و خوش باور میهن ما استفادۀ سوء کردند، و هزاران جوان ما را با بهم اندازی نقش زمین و میهن مان را توسط خود مان به میدان خاک و خاکستر مبدل گردانیدند.

آیا میتوان از این همه بدبختی، خونریزی، برادر کشی، تجاوز، ریاکاری، نفاق، تبعیض، میهن فروشی، بازیچۀ دست دیگران شدن و غیره پامالی ها به حق بشر که تا حال هم ادامه دارد، چشم پوشی نمود؟

بنابرین! هویدا گردید که اینهمه رنج ها و واژگونی ها از اثر محروم بودن از سواد و دانش لازم است که تا حال اکثریت ما نتوانسته ایم اسلام را به وجه اصلی آن در تجزیه و تحلیل قرار داده، آنرا درک کرده و از آن پیروی کامل کنیم.

در افغانستان، بعضی به این باور اند که اسلام پنج بنأ دارد و وقتی ما آنرا ظاهراً بجا میآوریم کاملاً مسلمانیم. ولی بجا نمودن پنج بنأ مسلمانی بشکل ظاهری بدون اینکه مفهوم اساسی و اصلی آن درک شود، بنظر من مسلمانی کامل نیست.  در پهلو، ما باید در زمینۀ پرورش، رشد و اثبات یک جامعۀ سالم، صالح و اسلامی، از اصول و ارزش های اسلامی استفاده نموده و آنرا محور زندگی قرار دهیم.

که بگونۀ مثال چند تک آنرا بیان باید نمود، مانند: وحدت، برادری و برابری، بشر دوستی، جهاد در راه پروردگار، احترام به ارزشهای اخلاقی و فضایلی همچون: عدالت، جوانمردی، نیکی، ناگسستنی داشتن پیوندهای اجتماعی و همیاری در امور خیر و تقوا، ارزش قایل شدن به قانون و قرارداد های جمعی، صداقت و پاکدامنی، امانت داری و وفا داری، حقگویی و حقبینی، میانه روی، بردباری، کنترول ضرب دست و پا و زبان و خود داری از آزار رسانیدن و تجاوز به بشر، پاک کردن قلب از کینه توزی، ریا، نفاق و دیگر امراض درونی و روانی. که اینها همه در شمار تکیه گاهها و ستون هایی هستند که زیر بنای ساختمان جامعه اسلامی به حساب می آیند.

و وقتی ما میتوانیم جایگاه اسلام در افغانستان را نگهداریم، که دارای یک جامعۀ سالم باشیم. و جامعۀ سالم آنست، که افرادش را به ارزش های والای اسلام و اصول آن با یکدیگر ارتباط میدهد و این ارزش ها و اصول را رسالت زندگی و محور وجود خود قرار میدهد.

پس بیائید، دیر نشده دست به دست هم دهیم و همانطوریکه که ادعا داریم، جایگاه اسلام در افغانستان را به یقین ثابت نموده و کشور را از طلاطم به ساحل رسانیم. و یگانه کلید و رهگشا بسوی روزنۀ نجات دانش است.

دانشگاه کابل، استادان طفل اندیش و شاگردان اندیشمند

نویسنده: برف کوچ بهاری

ثور ۱۳۸۵ خورشیدی

ما جوانان شیفتۀ تحصیل سال ها بود آرزوی فرا رسیدن روزی را داشتیم که امید های به دل گره خوردۀ مان گشایش یابد و راه را بسوی مرز های پر درخشش روشنایی ها روشنی اندازد، با امید های فراوان و اهداف بی پایان ترجیح دادیم تا بعد از دردسر های طاقت فرسای روزمرۀ وظیفوی لحظات استراحت و سرگرمی مان را قربانی ادامۀ تحصیلات عالی در بخش شبانۀ دانشگاه کابل نمائیم.

همه رنج های اجتماعی و اقتصادی را متحمل شده، ناز و نزاکت مدیر صاحبان و منیجر صاحبان شرقزده و غربزده را در گوش هایمان آرشیف نموده و دو هزار معاش ماموریت را که تقریباً نصف کرایه راه در ملی بس میشد به پول سگرت رئیس صاحب اختصاص دادیم، و خود مان اکثراً سپورت دوش و تنفس دود در زیر آفتاب میکنیم تا به دانشگاه رسیدگی کنیم و جناب استاد دانشکده با پنج دقیقه ناوقت رسیدن غیر حاضرمان نکند که با محروم شدن در اخیر سال بخاطر بدست آوردن پول رشوت لیاقت کیسه بری را نیز نداریم.

بهرحال، ما خود را تلقین نموده این همه را پذیرفته ایم. ولی سوال ایجانست که آیا رئیس صاحب دانشگاه کابل تصمیم دارند جوانان افغانستان را بسوی کادر شدن کشانند یا به طرف مکتب عقیب نشینی داده به کودکستان رسانند.

ما قبول میکنیم که دانشگاه فقیر ما هنوز موفق نشده است تا کدام استندرد درسی ای را جهت یک هدف روشن مهیا سازد. با آنهم، همان اوراق پراگندۀ جمع شده از کوچه و بازار را با هزار مهر و محبت کاپی نموده و با صحافی پوش های هفت رنگ آمادۀ آموختن میسازیم و دوان دوان به آرزوی فردای افغانستان، به صنف درسی میرویم، مگر هنوز در چوکی های خاک آلود نه نشسته ایم که به کومیدین های فلم سر میخوریم.

شاید تعجب آور باشد که در دانشگاه کابل، کومیدین فلم چی جایی دارد، مگر آیینه وار، آشکار است که در صنوف شبانۀ دانشگاه کابل به عوض لکچر استادان مجرب، شوتنگ و تمرینات اکتور های کمیدی اجرأ میگردد.

کومیدینی که خود را "قواره" نموده و "اکت" پروفیسور را در حال اجراست، با اولین قدم موزون پرصدا، چشمان را مانند شرابی ها خمار جلوه داده و عینک های ذره بینی را از چشم فرود میآورد، سپس با نگاه های لوده آمیز کلۀ نیمه کل را که شاید از استعمال دخانیات به آن نائل آمده باشد جنبانیده خود را تلقین نموده فکر میکند با شاگردان کدام مکتب ابتدائیه طرف است. در حالیکه خودش "طفلک" هنوز از دانشگاه، حس فراغت را ننموده و حتی تجربۀ تدریس در کودکستان را افکارش رد میکند.

این در حالیست که کوچکترین محصل شبانۀ دانشگاه کابل ده ها کارمند را رهبری نموده و صدها شاگرد به مراتب بهتر از این نوع استادان تقلبی را فارغ داده اند.

جناب کومیدین که تنها نام استادی را شنیده و هنوز از اسیستانتی هم پی نمی برد بعوض شروع نمودن موضوع اصلی قابل تدریس، به اینسو و آنسوی صنف پای کوبی نموده، در هر قدم دو بار خود را قواره میکند. بعد از دقیقه ها "اکشن" و قواره های عجیب و غریب به عنوان اولین و آخرین لکچر میگوید: "از فلان صفحۀ چپتر تا فلان صفحه، کارخانگی است، اگر روز دگه کارخانگی را نیاوردید، باز ما و شما در امتحان! خود تان میدانید دگه!!!".

جناب کومیدین جان! شما هنوز محصل بخش روزانۀ دانشگاه هستید و دار و ندار تان به گوشۀ از بحر افکار محصلین شبانه رسیدگی نمیتواند. اندکی فکر نموده خود را مقایسه نمائید که در مقابل کی ها ایستاده اید. همه دانسته آمده اند، بیاموزند یا خیر!

اینست هدف اساسی دانشگاه ما تا کشتی طوفان زده افغانستان را به ساحل رساند!!!

این را گویند میدان شعبده بازی! جناب رئیس صاحب دانشگاه کابل و آمر صاحب دیپارتمنت انگلیسی پوهنزی ادبيات!

 اینجا کدام مکتب ابتدائیه یا کودکستان نیست تا محصلین بخش شبانه را توهین گونه به کارخانگی طفلانه واداشت و طفل فکران را بر متفکرین و اندیشمندان استاد نمود.

نهایت جای تأثر است که تاریک را تاریکتر سازیم و در مسیر اهداف دست یافتن به روشنایی خاک را بر شعله بپاشیم.

رئیس صاحبان! شما خود قضاوت نمائید، آیا شرم آور نیست، خاک را بچشم خود زنیم و محصلی که کاملاً دور از سویۀ استادی در مکتب ابتدائیه ای باشد، بخاطر کمبود استاد در دانشگاه، وی را تقلب گونه پروفیسور جلوه داده و حیثیت استادان دانشگاه کابل را پا مال سازیم. آیا درست است تا اینهمه حقیقت های تلخ را ردیابی ننموده و در جستجوی راه حل نشویم؟ آیا شرم آور نیست خود و این ملت رنجدیده را باز هم فریب دهیم؟

بالاخره تا بکی!       

( تا بکی اولاد افغان تا بکی     خاک بازی همچو طفلان تا بکی –  عبدالهادی داوی)

نویسنده: بهمن دانشدوست

سنبله ۱۳۸۴ خورشیدی

سپیده دم قبل از اینکه آفتاب سرش را از بستر خواب بلند نماید، بر میخیزیم، از مسجد شروع الی کوچه و شهر و دفتر و دانشگاه و ...، در مسیر این راه پر خم و پیچ خسته کن که به دیدار ملا صاحب و چَلی وی شروع شده الی اهالی کوچه و مردم شهر و مالکان دوایر داخلی و خارجی و استادان قرون وسطا و قرون قدیم دانشگاه کابل خاتمه میآبد، به جز از ضعف اجتماعی، اخلاقی، اداری، تعلیمی و انواع ضعف های صعب العلاج دیگر چیزی به چشم نمی خورد و به جز از شکایاتی از همین اصل ها چیزی دیگری شنیده نمی شود. 

مگر چرا؟

آیا اینهمه ضعف ها واقعاً صعب العلاج اند؟

نخیر! به هر سوالی جوابی و به هر مشکلی راه حلی وجود دارد، ولی به شرط اینکه جواب را درست و راه حل را معقول و سنجیده ارائه نموده و جدیت و پشتکار را بر تنبلی و بی تفاوتی ترجیح داد.

آقای رئیس جمهور!

ما جوانان، درک مینمائیم که نه تنها جناب شما از این همه امواج پر سر و صدای طوفان معضله ها به ستوه آمده اید بلکه تمام مردم افغانستان از آن مستفید اند، و همه و همه فریاد میزنند "چرا؟".

بیائیم بعوض ازدیاد بخشیدن ماجرا و و انبار نمودن "چرا ها"، در جستجوی پیدا نمودن راه حلی شویم که چگونه میتوانیم افغانستان را از این طوفان تحمیل شده نجات دهیم؟

این چرا و آن چرا مجموع چرا         این حقیقت را نهان بودن چرا

سیاست و نیرنگ با بزم دروغ          تا بکی باشد چرا اندر چرا

اگر جناب رئیس جمهور افغانستان از انواع راه های حل به ساحل رسانیدن کشتی طوفان زده ای افغانستان دریغ نمینماید و با تلاش خستگی ناپذیر دنبال روزنه ای نجات میباشد، پس تماشا و ماجرای ما بغیر از اینکه چاره ساز نخواهد بود، ابر سیاهی بدنبال خواهد داشت.

بنابرین یگانه راه نجات از معمای غرق شدن افغانستان، پیدا نمودن طریقه ای حل معما میباشد و بس. و آن اینست که برای آینده ای در پیش استعداد های جوان کشور را چون نو نهالانی تربیه و تعلیم دهیم، و مغز های متفکر دست نخورده ای میهن خویش را بگذاریم و واداریم تا به فعالیت آغاز گر گردد.

ولی چگونه؟ آینده ها را فراموش میکنیم، اما هنوز هم سر وقت میبینم تا سوالم را به آقای کرزی که منحیث رهبر فعلی جامعه نوین افغانستان است و مطمئنم به پاسخ مثبت این سوال جوانان، توانایی لازم را دارند، مطرح نمایم.

آقای رئیس صاحب جمهور!

آن همه بورس های تحصیلی که کشور های مختلف وعده دادند کجا شدند؟! آیا آنها دروغ گفتند یا اینکه در موزیم آرشیف شدند. امروز جوانان خیلی ها بی صبرانه امیدوار، و تشنه لبان در جستجوی قطره اند.

اگر در شروع ریاست جمهوری تان حد اقل یکهزار (۱۰۰۰) جوان با درک و با استعداد را جهت فراگیری دانش مسلکی در رشته های مختلف به بورس های تحصیلی معرفی نموده و به کشور های مترقی جهان روانه میکردید، دور از حقیقت نمی بینم که در آخر ماموریت تان بزرگترین دستآورد را میداشتید، یعنی افغانستان دارای یکهزار (۱۰۰۰) متخصص در بخش های مختلف میشد. و همینگونه اگر زیادتر توجه میشد، شاید که دستآورد های بهتری میداشتیم و مهمتر اینکه دیگر نیازی به گدایی متخصصین بی معنی خارجی نمیداشتیم و کار خود را خود رونق میبخشیدیم.

رئیس صاحب جمهور!

روسای امور کشور، جامعه ای جهانی و سازمان ملل متحد اگر واقعاً میخواهند افغانستان دوباره به پای خود ایستاده شود، یگانه راه حل، کسب دانش مسلکی در رشته های مختلف میباشد، و آنهم از طریق بورس های تحصیلی. و یکبار گدایی علم،  بهتر از گدایی همیشه گی خواهد بود. اگر زودتر اقدام میکردیم، شاید که در نیمه راه نجات میبودیم، مگر شنیده ایم که میگویند "ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است".

بالاخره ما جوانان میخواهیم خاطر نشان نمائیم که خدای نخواسته نشود که تجمع برف ها و باران های سوالات در افکار محصلین درزی بوجود آورد و برای یک سیلاب مدهش زمینه را مساعد سازد که آنوقت پشیمانی را چاره ساز نمیبینم.

گر نمی دانی بدان چون که میدانی بخوان

با نظم نیشدار، ببینیم چه می شود؟

ما غروب نمی خواهیم